O projekcie

Czarna pamięć – górnicze miejsca pamięci

Pomimo wielu lat, które upłynęły od pierwszych likwidacji kopalń na Śląsku, dziedzictwo górnicze nadal stanowi ważny składnik lokalnej tożsamości. Dawne historie i tradycje górnicze wykorzystywane są wśród przedsięwzięć kulturalnych, istnieją grupy aktywistów lokalnych strzegących tradycji i historii wymierającej branży, a zabytki pogórnicze stanowią istotny punkt na mapie turystycznej regionu. Celem projektu jest spojrzenie na dzieje górnictwa i jego wpływ na społeczność lokalną z pryzmatu górniczych miejsc pamięci. W każdym z wytypowanych miejsc zajmować się będziemy poznaniem wydarzenia i postaci z nim związanych oraz poziomem świadomości o jego istnieniu wśród społeczności lokalnej. W obrębie naszego zainteresowania znajdować się będą zarówno upamiętnienia ofiar pracy w kopalniach, miejsca pochówku ważnych osobistości kadry górniczej oraz sposoby upamiętnienia tradycji działalności górniczej. Pochodzenie tych miejsc jest równocześnie związane z odgórnymi inicjatywami jak również nieformalnym, spontanicznym działaniem społeczników, ratujących tradycje, których współuczestnikami byli dotychczas.

Geneza projektu wywodzi się z potrzeby objęcia opieką zagrożonych zapomnieniem miejsc pamięci związanych ze śląskim górnictwem. Dotychczas miejsca te nie doczekały się ponadregionalnego opiekuna, który dążyłby do promocji tej tematyki, zintegrowania środowisk czynnie zajmujących się opieką nad nimi bądź zainteresowanych podjęciem takiej roli oraz proponującego aktywną formę włączenia ich do przedsięwzięć edukacyjno-kulturalnych. W ramach projektu zostanie zorganizowana dokumentacja terenowa mająca na celu prezentację bieżącego stanu zachowania górniczych miejsc pamięci. Z myślą o popularyzacji tej tematyki planowany jest szereg działań m.in. warsztatów edukacyjnych, spotkań z animatorami kultury oraz wycieczek. Dla zwiększenia zasięgu efektów utworzona zostanie podstrona internetowa Instytutu prezentująca historię związane z górniczymi miejscami pamięci. Z myślą o dzieciach i młodzieży szkolnej opracowane zostaną także propozycje konspektów lekcji, które będzie można wykorzystywać do prowadzenia zajęć z historii oraz edukacji regionalnej. Całość projektu podsumowywać będzie publikacja książkowa w formie przewodnika po miejscach pamięci. Działania związane z zadaniem będą realizowane równocześnie na terenie województwa śląskiego oraz dolnośląskiego.

Finansowanie

Projekt dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.